နွားနို့နှင့် အကျိုးပြု အကျိုးမပြုဘက်တီးရီးယား
ဘက်တီးရီးယား (bacteria) ဆိုသည်မှာ မျက်စိဖြင့်မမြင်နိုင်သော အဏုဇီဝပိုးမွှားများဖြစ်ပြီး အကျိုးပြုဘက်တီးရီးယားနှင့် အကျိုးမပြုဘက်တီးရီးယားဆိုပြီး (၂)မျိုးရှိပါတယ်။ နွားနို့တွင် ဘက်တီးရီးယားပိုးများသည် နို့ညှစ်စဉ်အတွင်း၊ ကိုင်တွယ်လုပ်ဆောင်စဉ်အတွင်း၊ သိုလှောင်စဉ်အတွင်း နှင့် အခြားသော ထုတ်လုပ်မှုလုပ်ငန်းစဉ်အဆင့်များတွင် ဝင်ရောက်နိုင်သည်။
(၁) အကျိုးပြုဘက်တီးရီးယား (Lactic acid bacteria - လက်တစ်အက်ဆစ် ဘက်တီးရီးယား)
- ဒီဘက်တီးရီးယားအုပ်စုသည် နို့ထဲမှာရှိတဲ့ လက်တို့စ် (lactose) ကို လက်တစ်အက်ဆစ် (lactic acid) အဖြစ် အချဉ်ဖောက်ပါတယ်။ အထူးသဖြင့် နို့ထုတ်ကုန်ပစ္စည်းများ (ဥပမာ-ဒိန်ချဉ်) ပြုလုပ်ရာတွင် culture အနေနဲ့အသုံးပြုပါတယ်။
(၂) အကျိုးမပြုဘက်တီးရီးယား
ဥပမာ-
Brucella spp.
Bacillus cereus
Listeria monocytogene
E. coli O157:H7
Salmonella spp.
Yersinia enterocolitica
Campylobacter jejuni စသည်ဖြင့်.....
ထိုဘက်တီးရီးယားများသည် ထုတ်ကုန်များကို ပျက်စီးစေပြီး စားသုံးသူများ၏ ကျန်းမာရေးကို ထိခိုက်စေပါသည်။ ဘက်တီးရီးယားပိုး အများစုသည် နို့ပေါင်း (pasteurization - သတ်မှတ်အပူချိန်ပေး၍ ပိုးသတ်ခြင်း) ပြုလုပ်လိုက်သည့်အခါ သေနိုင်သော်လည်း တစ်ချို့ မသေနိုင်သည့် ပိုးများလည်းရှိသည်။
pasteurization လုပ်ခြင်းကြောင့် ဘက်တီးရီးယားပိုးများ သေသွားသော်လည်း နို့ပေါင်းဖြစ်ပြီးနောက်မှစ၍ နောက်ဆုံးထုတ်ကုန်ဖြစ်သည်အထိ ထုတ်ပိုးကိုင်တွယ်လုပ်ဆောင်သည့် အဆင့်တိုင်း၌ အသုံးအဆောင်ပစ္စည်း၊ လူ၊ ပတ်ဝန်းကျင်၊ သိုလှောင်မှု စနစ်တကျသန့်ရှင်းမှုမရှိလျှင် ပြင်ပမှ ဘက်တီးရီးယားပိုးများ ဝင်ရောက်လာနိုင်သည်။ ဒါကို သတိထားဖို့လည်းလိုပါတယ်။
*** နို့စိမ်းမှာကတည်းက ဘက်တီးရီးယားပိုး ပါဝင်မှုနည်းပြီး အရည်အသွေးကောင်းသည့် နို့သည် ပိုကောင်းမွန်သည့် ထုတ်ကုန်ကိုပေးနိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။ (အနံ့အရသာကောင်းမွန်ခြင်း၊ ရေရှည်အထားခံခြင်း စသည်)
*** နွားနို့တွင် လူကို ဘေးဥပါဒ်ဖြစ်စေမည့် ဘက်တီးရီးယားပိုးများပါဝင်မှုကို ထိန်းချုပ်နိုင်ဖို့ နွားမှစ၍ နောက်ဆုံးထုတ်ကုန်အထိ အဆင့်တိုင်းက အရေးကြီးကြောင်း ပြောကြားလိုပါတယ်။
***အဆင့်တိုင်းတွင် သန့်ရှင်းစွာ လုပ်ဆောင်မှု အရေးကြီးပါသည်။
ဆက်စပ်ဆောင်းပါးများ
နည်းပညာမိတ်ဖက်အဖွဲ့
MDEP
Myanmar Dairy Excellence Project (MDEP) စီမံကိန်းသည် နို့စားနွားမွေးမြူသူများ အကျိုးအမြတ် ပိုမိုရရှိရန်၊ ဘေးဥပါဒ်ကင်းရှင်းသည့် နို့နှင့်နို့ထွက်ပစ္စည်းများအားစားသုံးနိုင်ရန်၊ ရေရှည်တည်တံ့ပြီး ယှဉ်ပြိုင်နိုင်စွမ်းရှိသည့် နို့နှင့်နို့ထွက်ပစ္စည်းစျေးကွက်ပေါ်ပေါက်လာစေရန် ရည်ရွယ်၍ နယူးဇီလန်နိုင်ငံ အစိုးရနှင့် စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန၊ မွေးမြူရေးနှင့်ကုသရေးဦးစီးဌာနတို့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်လုပ်ကိုင်ခြင်းဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် စီမံကိန်းစတင်ပြီး မြက်(၈)မျိုး၊ ပဲ(၁၃)မျိုး၊ နို့စားနွားမျိုးရည်ခဲချောင်း(၃)မျိုးနှင့် ခြံအသုံးအဆောင်ပစ္စည်းများအားတင်သွင်းခဲ့ပြီး စားကျက်ဖွံ့ဖြိုး ရေး၊ မျိုးမြှင့်တင်ရေးနှင့် မွေးမြူရေးစနစ်မြှင့်တင်ရေးတို့အတွက် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။ စိုက်ပျိုးနည်း စနစ်များ၊ မြက်ချဉ်ဖက်ပြုလုပ်နည်းများ၊ နွားခြံစီမံခန့်ခွဲမှုနည်းပညာများ၊ နွားငယ်နှင့်မတမ်းပြုစုစောင့် ရှောက်ခြင်းနှင့် လိုအပ်သောအစာအာဟာရတွက်ချက်နည်းများ၊ မေထုန်မဲ့သားစပ်နည်းစနစ်များအား သင်တန်းပေးခြင်းနှင့် တောင်သူဆွေးနွေးပွဲများပြုလုပ်လျက်ရှိသည်။ စဉ့်ကိုင်မြို့တွင် နွားနို့ဓာတ်ခွဲခန်း တည်ထောင်ခဲ့ပြီး သန့်ရှင်းသောနွားနို့ ထုတ်လုပ်နိုင်ရေးအတွက် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။ Green way နှင့်လည်း တွဲဖက်လုပ်ဆောင်လျက် ရှိသည်။
နည်းပညာမိတ်ဖက်အဖွဲ့ အားလုံးဆက်စပ်မေးခွန်းများ
ဝက်ဈေးနှုန်းလေးသိချင်ပါတယ် ဧရာဝတီတိုင်းကပါ
Kyaw Minn Han • ဖြေကြားချက် 0 ခု
ယင်မဲမွေးမြူဖို့က မျိုးစိတ်က ဘယ်မှာဝယ်ရမှာလဲ။
လူမုန်း • ဖြေကြားချက် 1 ခု
နဂျယ်သားလောင်းမွေးခြင်း
ဒေါ်ညွန့်ညွန့်ဦး • ဖြေကြားချက် 1 ခု
လက်တွေ့အကျိုးရှိရှိပြန်သူံးလို့ရမယ့်ဟာ ဥပမာပေါ့ အင်းစက်ဆို ဘယ်လိုအင်းစက်တွေက စိုက်ပျိုးရေးအတွက်အကျိုးပြုလဲ ဘယ်အင်းစက်ကို မွေးမြူသင့်လဲ
sweety • ဖြေကြားချက် 4 ခု
ဂဏန်း ရေပျော့ မွေး မလို့ 0.3 ဧက လောက် ရှိတဲ ကန် အသစ် တူးထား ပါ တယ် ခင်ဗျား ရေသွင်းပြီး ဒီအတိုင်းမွေး လို့ အဆင် ပြေ လား ။ ဒါမှ မဟုတ် မမွေးခင် ရေဩဇာ/မြေဩဇာ ကောင်း ဆေးဝါ တွေ ထည့် ပြီးမှ မွေးရလား ဆိုတာ အကြံပြု ပေးပါ ခင်ဗျား
Thura Sit • ဖြေကြားချက် 1 ခု
နောက်ဆုံး ဆောင်းပါးများ
ကိုယ်တိုင်ပြုလုပ်နိုင်တဲ့ homemade ကော်ဖီ scrub
30/09/2026
အစိမ်းရောင်လမ်း Viber (09-5053570) ကို ဆက်သွယ်ထားသော မိတ်ဆွေများသို့
30/09/2026
GIS နည်းပညာက ခေတ်သစ်စိုက်ပျိုးရေးကို ဘယ်လိုတိုးတက်ပြောင်းလဲစေနိုင်သလဲ?
30/09/2026
ကျန်းမာရေးနှင့်ညီညွတ်သော အစာစားနည်းများ (အပိုင်း-၅)
29/09/2026
မုန်တိုင်းငယ်၏ တိုက်ရိုက် သက်ရောက်မှုကြောင့် ၇ ရက်အတွင်းဖြစ်ပေါ်မည့် မိုးလေဝသအခြေအနေ
29/09/2026
More from MDEP
အားလုံး