ဆူးပန်းစိုက်ပျိုးနည်း

၁။ မူရင်းဒေသ

မူရင်းဒေသမှာ အဘီဆီးနီးနှင့် အာဖဂန်နစ္စတန် တိုင်းပြည်များဖြစ်ပါသည်။ ဆူးပန်းကို အင်္ဂလိပ်အမည် Safflower၊ ရုက္ခဗေဒအမည်မှာ Carthamus tinctorius ဟူ၍ ခေါ်ဆိုကြသည်။ ကွန်ပိုဆိုက် မျိုးရင်းတွင် ပါဝင်ပါသည်။

၂။ မြေအမျိုးအစား

နုန်းမြေ၊ သဲနုန်းမြေများ၌ အမြစ်များ (၅) ပေအထိ ထိုးဆင်းနိုင်ပြီးကောင်းစွာဖြစ်ထွန်းပါသည်။ သဲဆန်သောမြေများတွင် ရေကောင်းစွာရရှိနိုင်၍ မြေသြဇာကောင်းစွာထည့်ပေးနိုင်လျှင် ပိုမိုကောင်းမွန်ပါသည်။

၃။ ရာသီဉတု

ဆူးပန်းသည် အပူပိုင်းဒေသနှင့် သမပိုင်းဒေသတို့တွင် စိုက်ပျိုးနိုင်သော အပင်ဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင်မူ နေရာအနှံ့ စိုက်ပျိုးနိုင်ပါသည်။
အပူဒဏ်ကို ကောင်းစွာခံနိုင်သော်လည်း အပင်အရွယ်အစားပေါ်မူတည်၍ ခံနိုင်ရည်ရှိမှုကွဲပြားပါသည်။ ပန်းပွင့်ချိန်နှင့် အသီးသီးချိန်များတွင် (၇၅-၉၅) ဒီဂရီဖာရင်ဟိုက်အထိရှိလျှင် အထွက်ကောင်းပါသည်။ အမြစ်များ အစိုဓာတ် ကောင်းစွာရလျှင် အပူချိန်များသော်လည်း အပင်ကိုမထိခိုက်ပါ။ သို့သော် အပူဒဏ် ကြာရှည်ခံရလျှင် အပွင့်များဖိုစေပြီး မျိုးစေ့အောင်မြင်မှုနည်းပါးစေပါသည်။ ဆူးပန်းကို မိုးရေဖြင့် လည်းကောင်း၊ ရေလောင်း၍ လည်းကောင်း စိုက်ပျိုးနိုင်ပါသည်။ မိုးရွာသီတွင် စိုက်ပျိုးမည်ဆိုပါက မိုးရေချိန်လက်မ (၂၅-၄၀) အတွင်းရှိရန် လိုအပ်ပါသည်။

၄။ စိုက်ပျိုးချိန်

ဆူးပန်းကို မိုးရေဖြင့် စိုက်ပျိုးပါက မိုးတွင်းမေလ၌ လည်းကောင်း၊ မိုးနှောင်းပိုင်းကုန်းမြေတွင် စက်တင်ဘာလ၌လည်းကောင်း၊ ကိုင်းကျွန်းမြေတွင် အောက်တိုဘာလနှင့် နိုဝင်ဘာလ (၁၅) ရက်အထိ လည်းကောင်း၊ စပါးပြီး သီးထပ်အဖြစ် နိုဝင်ဘာလအတွင်း၌လည်းကောင်းစိုက်ပျိုးနိုင်ပါသည်။ အစိုဓာတ်လုံလောက်ပါက ဒီဇင်ဘာလ (၁၅) ခန့်အထိ စိုက်ပျိုးနိုင်ပါသည်။ မိုးဉီးပိုင်းထက် မိုးနှောင်းပိုင်းတွင် ပိုမိုဖြစ်ထွန်းပါသည်။

၅။ မြေပြုပြင်ခြင်း

ဆူးပန်းပင်များမှာ များစွာနူးညံ့သဖြင့် ထွန်ရေးညက်ညက် ပြုပြင်ပေးရန်လိုပါသည်။ ထွန်ရေးပြုပြင်ရန်အတွက် ထယ်တစ်ကြိမ် ထိုးပေးပြီး၊ ထယ်ခဲချေခြင်း၊ ထွန်ရေးညက်ရန် ထွန်ယက်ပေးခြင်း၊ အမှိုက်ကောက်ခြင်းတို့ကို ဆောင်ရွက်ပေးရပါသည်။ မြေအစိုဓာတ်ကောင်း ၍ ထွန်ရေးမညက်လျှင် ထယ် (၂-၃) ကြိမ်ထပ်မံထိုးပြီး ထွန်ရေးညက်သည့်တိုင် (၈)စပ်ခန့် ထွန်ယက်ပေးရသည်။

၆။ မျိုးစေ့နှုန်း

တစ်ဧကလျှင် မျိုးစေ့ (၅-၆) ပြည်ခန့် အသုံးပြုစိုက်ပျိုးရန်လိုပါသည်။

၇။ မြေသြဇာထည့်ခြင်း

တစ်ဧကလျှင် နွားချေး လှည်းအစီး(၁၀-၁၅) စီးခန့်ထည့်ပေးရပါသည်။ ထို့အပြင်စိုက်ချိန်တွင် ယူရီးယား (၅၆) ပေါင်(၁၅ ပိဿာ)၊ တီစူပါ (၁၁၂) ပေါင် (၃၀ ပိဿာ)နှင့် ပိုတက်ရှ်မြေသြဇာ (၁၁၂) ပေါင်(၃၀ ပိဿာ) ထည့်ပေးရန်လိုအပ်ပါသည်။ စိုက်ပျိုးပြီးရက် (၄၀)ခန့်တွင် အပင်အခြေနေကိုကြည့်၍ ယူရီးယား (၅၆) ပေါင်(၁၅ ပိဿာ) ထပ်မံထည့်ပေးနိုင်ပြီး (၅၇) ရက် ခန့်တွင် အပင်မသန်ပါက ယူရီးယား (၅၆) ပေါင်(၁၅ ပိဿာ) ထပ်မံကြဲပက်ပေးရပါမည်။

၈။ စိုက်ပျိုးခြင်း

မျိုးစေ့များကို တစ်ပင်နှင့်တစ်ပင် (၄-၆) လက်မခြား၍ ချပြီး မြေကြီးဖြင့် (၁-၁.၅) လက်မအထူဖုံးပေးရပါမည်။ အတန်းအကွာအဝေးမှာ သာမန်အားဖြင့် (၁၅-၁၈) လက်မခြားပြီး ရေသွင်းစိုက်ပျိုးပါက (၂၄) လက်မခြား၍ စိုက်ပျိုးရပါသည်။

၉။ အပင်ပြုစုခြင်း

ပေါင်းပင်အခြေအနေကြည့်၍ ပေါက်တူးဖြင့်လည်းကောင်း၊ သံထွန်ဖြင့်လည်းကောင်း ပေါင်းရှင်းပေးပြီး လိုအပ်လျှင်လက်ပေါင်းလိုက်၍ ပေါင်းမြက်ရှင်းလင်းပေးရမည်။ အပင်ငယ်များ(၃) လက်မခန့်ရှိလျှင် စတင်ကြားပေါင်းလိုက်ပေးရသည်။ မြေအခြေအနေနှင့် ပေါင်းမြက်အခြေအနေကိုကြည့်၍ (၁၅)ရက်ခြားတစ်ကြိမ် ကြားလိုက်ပေးရမည်။

၁၀။ ရိတ်သိမ်းခြင်း

အသက်ရက် (၁၂၀-၁၃၅) ရက်ခန့်တွင် ရိတ်သိမ်းနိုင်ပါသည်။ အရွက်များခြောက်သွေ့၍ အပင်ငယ်များ ညှိုးလာလျှင် စတင်ရိတ်သိမ်း နိုင်ပါသည်။ ဆူးပန်းရွက်ကို ဟင်းသီးဟင်းရွက်အနေဖြင့် စားသုံးနိုင်ရုံမက ဆူးပန်းစေ့ခံယူပြီး ဆီကြိတ်၍လည်း စားသုံးနိုင်ပါသည်။ ဆူးပန်းတစ်ဧကလျှင် (၂၀-၃၅)တင်းအထိ မြေအခြေအနေနှင့် ရာသီဉတုပေါ်မူတည်၍ ထွက်နိုင်ပါသည်။ အစေ့တစ်တင်းလျှင် ဆီ (၂.၅ - ၃) ပိဿာ ခန့်ရရှိပါသည်။

လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန၊ မြန်မာ့စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်း ဟင်းသီးဟင်းရွက် စိုက်ပျိုးနည်းစာအုပ်မှ ကူးယူဖော်ပြသည်။

ကိုးကား-နည်းသစ်စွယ်စုံ ဂျာနယ်၊ အတွဲ (၆)၊ အမှတ် (၂၀) မှ ကူးယူဖော်ပြထားပါသည်။